Literatuurlijst

Er bestaat heel wat literatuur over rouw en verlies voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen als voor hun omgeving. Zo zijn er leesboeken, prentenboeken, werkboeken, herinneringsboeken en gedichtenbundels over verschillende manieren van overlijden, maar ook over verschillende dierbaren die je kan verliezen (bv. familielid, vriend, kennis, …). Snuiter eens in onze literatuurlijst en misschien vind je wel literatuur over rouw die van toepassing is voor jezelf of voor een kind of jongere dat je graag wilt ondersteunen.

Tip! Lees- en prentenboeken en literatuur over rouw zijn een fijne manier om kinderen en jongeren meer zicht te laten krijgen op wat overlijden, rouw en alles wat daarbij komt kijken inhoudt. Je kunt samen het boekje doorlopen op het tempo van het kind, maar probeer als steunfiguur op voorhand het boekje door te nemen zodat je niet plots voor een verrassende inhoud komt te staan.

Algemene literatuur over rouw

Algemeen

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

Ik weet niet wat ik weten moet: jouw vragen over doodgaan, begraven en cremeren

Auteur

Riet Fiddelaers-Jaspers

2015

Doelgroep

8 tot 12 jaar

Informatie

Titel

Het boek van de troost

Herkenbare verhalen, getuigenissen en gedichten over de dood, afscheid, rouwverwerking, vriendschap, levensblijheid en geluk.

Auteur

Kolet Janssen

2007

Doelgroep

Vanaf 11 jaar

Verhalen en gedichten

Titel

Hinkelen

Een prachtig boekje over de hink-stap-sprong manier waarop kinderen rouwen en hoe rituelen, beeldtaal en verhalen een hulpmiddel kunnen zijn. 

Auteur

Joke Goudswaard

2009

Doelgroep

Verhalen

Titel

Waar ben je nu, zie jij me nog?

In dit boek staan verhalen en gedichten over afscheid die het sprokkelvrouwtje verzameld heeft. Ze kunnen worden gebruikt bij afscheidsdiensten, in de klas of om thuis voor te lezen. 

Auteur

Riet Fiddelaers-Jaspers

2012

Doelgroep

Verhalen en gedichten

Titel

Het eiland van opa

Het eiland van opa is een prachtig en troostrijk boek en toont aan dat de mensen van wie we houden altijd bij ons in de buurt blijven - ook al zijn ze ver, ver weg.

Auteur

Benji Davies

2016

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

De vraag van een eend

Waar ga je heen als je dood bent? Dat is de vraag van eend. Het is een belangrijke vraag, want eend heeft onlangs haar kuiken verloren en haar verdriet is groot en eindeloos. Iedereen die ze ontmoet heeft zijn eigen antwoord op de vraag die haar bezighoudt.

Auteur

Leen van den Berg

2007

Doelgroep

5 tot 8 jaar

Verhaal

Titel

Jonkie en oudje

Een prentenboek dat identificatiemogelijkheden biedt en kan helpen bij het verwerken van een verlies.

Auteur

Sabine Wisman

2010

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Woezel en Pip - Dag lief Muisje

Gevoelig en toegankelijk prentenboek over het verliezen van een dierbare en afscheid nemen binnen de veilige en vertrouwde belevingswereld van de Tovertuin.

Auteur

Dromenjager

2018

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Nog een allerlaatste kusje

De versjes over afscheid nemen in dit boek helpen het jonge kind het verdriet en het gevoel van gemis te begrijpen en erover te kunnen praten. Een gedicht kan verdriet benoemen wanneer je het zelf niet onder woorden kunt brengen, je kunt je herkennen in hetgeen gezegd wordt.

Auteur

Marianne Busser

2018

Doelgroep

6 tot 10 jaar

Gedichten

Titel

Mols hoop

Iedereen gaat op zijn eigen manier om met verlies. Daardoor lijkt het soms misschien alsof anderen minder verdriet hebben. Dat denkt Hond tenminste, maar als hij goed kijkt en luistert ziet hij ook aan de andere dieren op de boerderij dat ze Boer missen.

Auteur

Kristina van Remoortel

2014

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Martha

Wanneer Mannetje Koek en zijn vrienden het huis van de overleden Martha opruimen, vinden ze allerlei voorwerpen die hen herinneren aan de fantastische tijden die ze met Martha hebben beleefd.

Auteur

Pieter Gaudesaboos

2011

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Toverdruppels

Toverdruppels' nodigt kleine kinderen uit om over verdriet en troost te spreken. Zo leren ze preventief omgaan met verlies en rouw en denken ze na over wat ze als troostrijk ervaren. Een vertederend verhaal met herkenbare situaties en wijsheid op kindermaat. Met de schatkist vol spelletjes en knutselopdrachtjes van de Tranenfee, achter in het boek, hoeft niemand nog bang te zijn voor kinderverdriet en tranen.

Auteur

Nathalie Slosse

2012

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

De wensbloem

De wensbloem is een ontroerend verhaal dat jonge kinderen helpt vat te krijgen op de verwarrende gevoelens die een onverwachte dood met zich mee brengt. Met Oehoes doe-ideetjes op het einde kunnen kinderen onder begeleiding actief aan de slag om op zoek te gaan naar troost en aanvaarding van het verlies.

Auteur

Nathalie Slosse

2016

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Dans me

In dit sprookjesachtige verhaal wordt een fantasiewereld gecreëerd waarin weinig concreet wordt benoemd. Op een subtiele manier komen intense gevoelens als depressie, verdriet, rouw, loslaten en doorgaan aan de orde. Dit prentenboekje biedt ouders en opvoeders handvatten om de thematiek van depressie en zelfmoord te bespreken met kinderen.

Auteur

Karla Stoefs

2017

Doelgroep

Vanaf 7 jaar

Verhaal

Ziek zijn, sterven en afscheid nemen

Ziek zijn, sterven en afscheid nemen

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

Doodgaan is geen feest. Over doodgaan,cremeren en rouwen

In dit prentenboek wordt cremeren uitgelegd aan de hand van de dood van de papa van Julia en Stijn. Ook de verschillende reacties van de twee kinderen komen aan bod

Auteur

Riet Fiddelaers-Jaspers

2011

Doelgroep

3 tot 8 jaar

Verhaal

Titel

Nu jij ziek bent. Gedichten voor kinderen.

Persoonlijke, troostrijke en soms ook grappige gedichten; brengt de gevoelens van kinderen onder woorden als iemand in hun naaste omgeving ziek wordt. Bijvoorbeeld een oma die gaat dementeren, een zusje die een arm breekt of een huisdier dat ziek wordt

Auteur

Ina Sipkes de Smit

2006

Doelgroep

6 tot 10 jaar

Gedichten

Titel

Slaap als een roos

Rozeke heeft een tumor in haar hoofd. Ze wordt behandeld, geopereerd en bestraald, maar de ziekte is sterker.  Een zeer bijzonder boek over afscheid nemen en doodgaan. Zelden is dit thema zo intiem en gevoelig beschreven voor kinderen

Auteur

Jaak Dreesen

2002

Doelgroep

Vanaf 8 jaar

Verhaal

Titel

Grote boom is ziek

Dit verhaal laat de jongste kinderen kennismaken met een lotgenootje, wanneer iemand in hun omgeving getroffen wordt door een levensbedreigende ziekte. Met Snuiters doe-ideetjes op het einde van het boek kunnen jonge kinderen onder begeleiding actief aan de slag om hun emoties te verwerken.

Auteur

Nathalie Slosse

2016

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Dood van een ouder

Dood van een ouder

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

Dood is niet gewoon

De vader van Ilse is plotseling overleden. Ilse is heel boos en verdrietig. Gelukkig kan ze goed praten met oma. Soms voelt Ilse zich schuldig als ze denkt dat ze niet lief genoeg is geweest voor haar vader. En soms kijkt ze naar de sterren, omdat haar moeder gezegd heeft dat haar vader nu een ster is. Haar gevoelens zijn tegenstrijdig: bij haar vader willen zijn, maar toch ook leven.

Auteur

Martine Delfos

2004

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Ik krijg tranen in mijn ogen als ik aan je denk

Een boek voor lotgenoten. In aparte hoofdstukken vertellen ze over alles wat te maken heeft met het overlijden en de verwerking daarvan. Het is geen leesboek om achter elkaar uit te lezen, maar een handreiking voor gesprekken thuis en op school of in een speciale rouwverwerkingsgroep.

Auteur

Ineke van Essen

2017

Doelgroep

Getuigenissen

Titel

En opeens is alles anders

Marieke is tien jaar. Ze schrijft brieven aan haar moeder, die plotseling overleden is. Zo leert ze omgaan met haar verdriet. Gelukkig zijn er mensen die haar steunen. Vooral met hulp van de oppas Flossie durft Marieke weer plezier te hebben

Auteur

Yvonne van Emmerik

2006

Doelgroep

Vanaf 10 jaar

Verhaal

Titel

Overal en ergens

De mama van Yolanda is overleden. Het ene moment ademde ze nog. Vlak daarna niet meer. Ze was er nog wel, maar toch ook weer niet. Waar kan haar mama nu zijn? ‘Als je me zoekt, lieve schat, dan zul je me vinden,’ had mama haar nog gezegd. Dus besluit Yolanda op zoek te gaan. Op zoek naar haar mama. Haar mama die dood is. Tijdens haar zoektocht krijgt ze hulp van alle lieve mensen om zich heen.

Auteur

Pimm van Hest

2015

Doelgroep

Vanaf 5 jaar

Verhaal

Titel

Dag papa

Dag papa is een origineel en eerlijk boek. Sanne krijgt van de volwassenen om haar heen oprechte antwoorden op al haar vragen. En de auteur weet aan dit verhaal vol verdriet een sprankje hoop mee te geven, een lijntje naar boven.

Auteur

Franciska Koelewijn

2010

Doelgroep

4 tot 8 jaar

Verhaal

Titel

Ik mis papa

"Papa is weg. Voor altijd. Er zijn geen pillen tegen 'voor altijd'. Zelfs geen hele vieze. En alles is hetzelfde, maar toch is alles anders. Mensen doen ook allemaal vreemd. Ze vinden het moeilijk om erover te praten, maar eigenlijk is het zo simpel: papa komt nooit meer terug. een positieve boodschap: hoezeer hij ook wordt gemist, de vader zal altijd voortleven in de kleine jongen zelf."

Auteur

Kai Lüftner

2014

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Als de maan lacht

Over het verlies van een mama, de ontroostbare vader en de troostende grootouders. Een zeer gevoelig verhaal over een groot verlies van een klein meisje waarin emoties heel herkenbaar worden weergegeven.

Auteur

Diane Put

2011

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Dood van een grootouder of familielid

Dood van een grootouder of familielid

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

De ballonreis

Opa is heel dichtbij. Hij is er bijna altijd. Als er iemand jarig is. Als er feest is. Om op te passen. Maar dan wordt opa erg ziek. Gaat mijn opa dood? Dit is mijn opa niet. Hij moest erg huilen. Wat betekent het voor een kleinkind als opa of oma ziek wordt en sterft

Auteur

Marinus van den Berg

2005

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Dag lieve oma

verhaal over het ziek zijn, sterven en begraven van de oma van Marte verteld. In het tweede deel wordt aan de hand van vragen informatie gegeven over rouwverwerking. De vragen zijn bedoeld voor volwassenen om samen met kinderen te bespreken. Christelijke insteek,

Auteur

Vrouwke Klapwijk & Marja Bos

2004

Doelgroep

Vanaf 5 jaar

Verhaal en informatie

Titel

Dag lieve oma

Als oma dood is, roept dat een heleboel vragen op. Wat is dood gaan, waarom gaan mensen dood, gaan papa of mama ook een keer dood, waar gaan mensen heen als ze dood zijn en als oma niet meer op me kan passen, blijf ik dan alleen thuis? In een tweegesprek van kind en moeder worden de vragen een voor een gesteld en van een antwoord voorzien. 

Auteur

Melanie Walsh

2015

Doelgroep

3 tot 5 jaar

Verhaal

Titel

Een hemel voor beer

Wanneer opa Beer sterft en mama vertelt dat hij in de berenhemel is, wil Beer de wijde wereld in op zoek naar deze hemel.

Auteur

Dolf Verroen

2003

Doelgroep

Verhaal

Titel

Pieter heeft verdriet

Opa van Pieter is gestorven. Hij gaat nog een keer naar hem kijken en is aanwezig op de begrafenis. In dit boek wordt uitgelegd wat het betekent als iemand overlijdt en wat er dan allemaal gebeurt.

Auteur

Willemieke Kloosterman

2015

Doelgroep

3 tot 5 jaar

Verhaal

Titel

Een opa om nooit te vergeten

Een boek over herinneringen aan opa en zijn befaamde rode zakdoek.

Auteur

Bette Westera

2010

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Dag oma

Er is iets heel jammers gebeurd: oma is doodgegaan. Lieveke is erg verdrietig. Slak, Vlinder, Hommel, Muis, Kikker en Mier troosten haar met mooie herinneringen. En als Lieveke samen met mama een tuintje maakt, voelt ze dat oma toch heel dichtbij haar is gebleven. Een troostrijk verhaal.

Auteur

Mieke van Hooft

2014

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Waar is opa nu?

"Isa vraagt zich af waar haar opa is, nu opa dood is. Ze vraagt het aan verschillende mensen, maar iedereen zegt iets anders! Isa komt erachter dat er geen echt antwoord is, maar gelukkig is er wel troost. Een aansprekend boek over de dood van een grootvader, waarin opbaren, begraven en verschillende zienswijzen op de dood op een luchtige manier ter sprake komen."

Auteur

Josina Intrabartolo

2013

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Een plek voor oma

Op een ochtend zit Chaja, oma's vogeltje, op de bodem van zijn kooi. Ze is ziek. En niet lang daarna sterft Chaja. Laura en Rick vragen bezorgd aan oma of zij ook doodgaat en oma zegt: 'Iedereen gaat op een dag dood. En weet je, Chaja is nu wel dood, maar omdat wij aan haar denken, blijft ze in ons hart leven.' En net als haar kleine vogel leeft oma na haar dood in de harten van Laura en Rick voort.

Auteur

Antonie Schneider

2010

Doelgroep

Vanaf 3 jaar

Verhaal

Titel

Mijn lieve oude opa

Mijn lieve oude opa is een prachtig prentenboek om met jonge kinderen over dood en nieuw leven te praten. De tekst biedt veel handvatten voor een gesprek en de illustraties van Estelle Corke geven het boek een serene, lieflijke uitstraling. Christelijke invalshoek.

Auteur

Jan Godfrey

2011

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Hart op slot

Het zacht, poëtisch gebrachte verhaal gaat over Senne die zijn opa verliest. Naast het verhaal voor kinderen, voegden de auteurs ook een stuk toe voor de omgeving met tips omtrent hoe je alles rondom rouw, verlies, overlijden etc. bespreekbaar kunt maken met kinderen.

Auteur

Emy Geyskens & Elien Craenhals

2018

Doelgroep

4 tot 12 jaar

Verhaal en informatie

Dood van een broer of zus

Dood van een broer of zus

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

Knikkers op de weg

Wardje wordt aangereden door een auto. Als Wardje uiteindelijk ik het ziekenhuis sterft, laat hij een gebroken gezin achter. Waarom moest dit gebeuren? En heeft hier iemand schuld aan? Dat zijn de vragen waarmee Elias en zijn ouders achterblijven. In dit boek wordt een poging gedaan om deze vragen te bespreken en het verdriet een plaats te geven. In de Bijsluiter achterin het boek vinden ouders, opvoeders en leerkrachten de nodige achtergrondinformatie over het thema rouwverwerking

Auteur

Kristien Dieltiens & Peter Adriaenssens

2005

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Eva in het land van de verloren zusjes

Elisa is Eva's grote zus. De mensen zeggen dat Elisa en Eva onafscheidelijk zijn, maar de mensen zeggen zoveel. Want nu is Elisa gestorven ... Eva is naar het land van de verloren zusjes gegaan. Een aangrijpend prentenboek over het omgaan met de dood van je zusje.

Auteur

Thierry Robbereicht & Philippe Goossens

2002

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Toby, waar ben je nu?

Het plotselinge verlies van je 'grote' broer, hoe verwerk je dat? Je ouders zijn zelf nog niet over de klap heen en kunnen er moeilijk over praten. Hoe moet het verder met je leven, want 'zonder Toby is er niets aan'. Een realistisch, ontroerend en bemoedigend verhaal over het verwerken van verdriet en het (her)vinden van je eigen koers.

Auteur

Yvonne van Emmerik

2002

Doelgroep

Vanaf 10 jaar

Verhaal

Titel

Veerle heeft vleugels

Wanneer zijn zusje sterft bij een verkeersongeluk, gaat ook William bijna dood. In een dagboek schrijft William aan zijn zusje over zijn familie waar niets meer is zoals vroeger. Vanaf ca. 9 jaar.

Auteur

Janet Lee Carey

2004

Doelgroep

Vanaf 9 jaar

Verhaal

Titel

Bedje in de wolken

een rijk geïllustreerd prentenboek dat hulp biedt bij het proces van verlies en verwerking bij het plotseling overlijden van een broertje of zusje in een gezin.

Auteur

Birgit Vandermeulen

2009

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Drie zotte zussen

Over hoe een gezin omgaat met het verlies van een zus door ziekte. Een modern sprookje over rouwverwerking dat door de krachtige poëtische taal en de expressieve prenten een diepere laag aanboort en kinderen kan helpen om eigen emoties en die van anderen te herkennen en hanteren.

Auteur

Siska Goeminne

2017

Doelgroep

Vanaf 7 jaar

Verhaal

Dood van een vriend

Dood van een vriend

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

Een boom vol herinneringen

Vierkant prentenboek met een lief en troostrijk verhaal over herinneringen die achterblijven als een geliefde sterft. Sfeervol positief verhaal dat aansluit bij de belevingswereld van jonge kinderen. Het biedt prima mogelijkheden voor gesprekjes over doodgaan.

Auteur

Britta Teckentrup

2013

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Titel

Een ster voor Amber

Amber, 6 jaar, is heel ziek en zal sterven. In dit aangrijpende, maar hoopvolle boek worden haar ziekte en dood beleefd door haar beste vriendje Robbe, haar klasgenootjes, haar mama en haar juf. Het boek is een grote steun bij de verwerking van het verlies van een leeftijdsgenootje. 

Auteur

Claude Dubois en Bart Demyttenaere

2002

Doelgroep

Vanaf 5 jaar

Verhaal

Titel

Een boekje over troost van Spits

Een boekje om kleuters in contact te brengen met het thema dood en alles wat daarbij komt kijken (gevoelens, herinneringen, verlangen, troost)

Auteur

Veronique Puts

2010

Doelgroep

Vanaf 4 jaar

Verhaal

Over zelfdoding

Over zelfdoding

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

100 procent Lena

Bas verliest zijn oudere zus die uit het leven stapt. Dit gaat gepaard met een overrompeling van emoties.

Auteur

Stefan Boonen

2007

Doelgroep

Vanaf 10 jaar

Verhaal

Dood van een huisdier

Dood van een huisdier

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

Sjuleke

"Sjuleke is de hond van Roman. Roman vindt het heerlijk om indiaantje te spelen en zich te verstoppen. Papa en mama kunnen hem niet vinden, maar Sjuleke natuurlijk wel. Roman en Sjuleke zijn dan ook dikke vrienden. Als Roman op een ochtend bij de mand van Sjuleke komt, beweegt hij niet. Sjuleke is dood. Samen met papa en mama moet Roman zijn verdriet verwerken. Maar hij blijft aan Sjuleke een prachtige herinnering over houden."

Auteur

Pimm van Hest

2013

Doelgroep

Vanaf 5 jaar

Verhaal

Werkboekjes

Werkboekjes

Titel

Auteur

Doelgroep

Titel

Ik zal je nooit vergeten. Mijn boek met herinneringen

Dit herinneringsboek kan kinderen helpen bij het verwerken van hun verdriet. Zij kunnen erin vastleggen wat er gebeurt als iemand, die belangrijk is voor hen, doodgaat. Ook hun herinneringen aan de persoon kunnen er een plek in krijgen.

Auteur

Riet Fiddelaers-Jaspers

2010

Doelgroep

Vanaf 10 jaar

Doeboek

Titel

Weg van mij. Werkboek voor kinderen die achterblijven na zelfdoding

Vierkant werkboek voor kinderen die achterblijven na de zelfdoding van een van hun dierbaren. 

Auteur

Riet Fiddelaers-Jaspers

2006

Doelgroep

8 tot 12 jaar

Doekboek

Titel

Vaarwel. Mijn boekje vol herinneringen

Wanneer een geliefd iemand doodgaat, blijft een grote leegte achter. Herinneringen zorgen ervoor dat die persoon een beetje verder leeft in je hart. Dit invulboekje helpt jouw kind om die herinneringen te verzamelen. Zo ontstaat een tastbaar aandenken om vandaag en in de toekomst te koesteren.

Auteur

Nathalie Slosse

2017

Doelgroep

Doeboek

SPREAD THE LOVE
X